کاروانسرای تی تی

از زمانی که تی تی خانم، از منصوبان دربار صفوی، مامور شد کاروانسرای زیبایی را در مسیر گیلان به قزوین، بنیان یکی از قدیمی ترین بناهای سیاهکل گذاشته شد. بنایی سنگی و آجری که تاریخ ساخت آن به دوران صفویه بر می گردد و اگر گذارتان به آن بیفتد، می توانید ساختمانی از سنگ رودخانه ای، آجر و ملات گچ و ساروج را ببینید که ورود شما را به یک حیاط مرکزی، یک گذرگاه هشتی و دو ایوان کوتاه خوشامد می گویند.
کاروانسرای “تی تی” مربوط به “تی تی خانم” از منصوبان خاندان صفوی است و دارای شماره ثبت ملی 1784 فهمرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

معنای تی‌تی

در زبان گیلکی به معنی “شکوفه” است، در زبان گیلکی جای صفت و موصوف بر خلاف زبان فارسی است بنابراین تی تی کاروانسرا به معنی کاروانسرای شکوفه می باشد.
این بنا در مسیر راه کاروانی دیلمان به لاهیجان بر سر دوراهی رودخانه باباکوه و شمرود جایی درست در 10 کیلومتری جاده سیاهکل به دیلمان و بر پای تپه ای نسبتا بلند و سرسبز که در گذشته راه اصلی کاروان رو از لاهیجان به دیلمان و طالقان بوده است احداث شده و دارای حیاط مرکزی و ورودی هشتی ‌مانند و دو ایوان در اطراف هشتی است، مصالح این بنا از سنگ رودخانه‌ای، خشت و ملات گچ و ساروج است.

تی تی کاراوانسرا در شهرستان سیاهکل واقع شده است و این شهرستان با موقعیت جلگه ای در فاصله 40 کیلومتری شهر رشت قرار دارد و رودخانه کوچکی به نام شمرود از وسط آن عبور می کند که زیبایی خاصی به این منطقه بخشیده است.
از زمانی که تی تی خانم، عمه یکی از شاهان صفوی، تصمیم گرفت کاروانسرای زیبایی به نام خود بنا کند، بنیان یکی از قدیمی ترین بناهای سیاهکل گذاشته شد. بنایی سنگی و آجری که تاریخ ساخت آن به دوران صفویه بر می گردد و اگر گذارتان به آن بیفتد، می توانید ساختمانی از سنگ رودخانه ای، آجر و ملات گچ و ساروج را ببینید که ورود شما را به یک حیاط مرکزی، یک گذرگاه هشتی و دو ایوان کوتاه خوشامد می گویند.

تی تی در زبان گیلکی به معنی شکوفه است و بنابراین تی تی کاروانسرا، کاروانسرای شکوفه معنی می دهد. ساخت این کاروانسرا، آن هم در روزهایی که کاروانسراهای کمی در شمال کشور ساخته می شد، گوشه ای از اهمیت مسیر عبوری سیاهکل را روایت می کند. روایتی که البته این روزها ناقص و ناتمام باقی مانده است.

معماری

در دو طرف حیاط دو تالار در ابعاد تقریبی 17 متر وجود دارد که محل نگهداری مرکب ها و حفظ آنها ار خطرات احتمالی بوده و در چهار کنج حیاظ 4 اتاق مربعی شکل در ابعاد 14 متر جهت پذیرایی و استراحت مهمانان در نظر گرفته شده است. درست ر روبروی فضای ورودی و در ضلع جنوبی یک فضای شاه نشین که سامل دو اتاق در دو طرف یک ایوان با یک قوس هشتی است دیده می شود .

میانسرا یا حیاط این مجموعه حدود 398 متر مساحت دارد  و با سنگ رودخانه ای فرش شده که در وسط آن حوض کوچکی تعبیه شده است . آب این حوض از طریق تنبوشه های سفالی از کوهها و چشمه های دوردست تامین شده و مقدار اضافی آب از طریق کانالی در سمت شمالی حیاط به خارج هدایت می شد . این بنا دارای معماری و نقشه متقارنی بوده و در محور شمالی و جنوبی کاملاً متقارن می باشد .

با توجه به موقعیت جغرافیایی دارای آب و هوای معتدل و مرطوب است که آب و هوای خنک تر قسمت کوهپایه ای آن را تحت تاثیر قرار می دهد.
نام این شهر از دو کلمه “سی و کل” تشکیل شده که “سی” به معنی پای کوه و “کل” به معنی جایگاه است که به مرور زمان به سیاهکل تغییر یافته است در حال حاضر این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و دیلمان است.

سیاهکل هم از نظر چشم اندازهای طبیعی و هم از نظر تاریخی از نقاط دیدنی استان گیلان به شمار می رود این منطقه سرزمین قوم باستانی دیلم است که پس از عبور از این شهر در امتداد مسیر شمرود تا ارتفاعات کوهستانی دیلمان پیش می رود.
طبیعت سرسبز و زیبا و خانه های بومی لته پوش “تخته سر” با مردمی خونگرم و مهمان نواز بر جاذبه های گردشگری این منطقه می افزاید.

سیاهکل

سیاهکل دارای سابقه تاریخی درخشانی است دیلمان خواستگاه یکی از قدرتمند ترین سلسله های حکومتی ایران به نام “آل بویه” است که حتی توانستند بغداد را نیز به تصرف در آورند این سرزمین که به عنوان پناهگاه شیعیان مشهور بوده دانشمندان زیادی را نیز به جامعه ایرانی تحویل داده است.

اقتصاد این شهرستان بر پایه دامداری و کشاورزی است و عمده ترین تولیدات در این زمینه میوه جات، پرورش کرم ابریشم، عسل مرغوب و محصولات جالیزی است که در کنار آن تولیدات سفال تزئینی و دوخت لباسهای محلی و معرق نیز رونق خاصی دارد.
سیاهکل، شهرستان سرسبزی است خفته در پای قله سرکش درفک که جنگلی انبوه همچون نگین انگشتری آن را دربرگرفته است، این منطقه با تاریخ پرفراز و نشیبش با تحولات فراوانی روبه ‌رو شده و هم‌ اینک در جوار منطقه‌ای به نام “برفجان” رشد و گسترش یافته است.

شهرستان سیاهکل در ناحیه شرقی استان گیلان واقع شده و از شمال و شمال ‌شرقی به لاهیجان از شرق به لنگرود از جنوب ‌شرقی به املش و رودسر از جنوب به مازندران از جنوب‌ غربی به رودبار و از غرب به رشت محدود می‌شود.
همچنین قسمتی از رشته‌ کوه البرز ناحیه بزرگی از جنوب این منطقه را شامل می شود مهمترین رودخانه‌های جاری در این منطقه “شیمرود” و “خرارود” است.

این منطقه دارای دو ناحیه عمده جغرافیاییِ جلگه‌ای و کوهستانی است، آب ‌وهوای ناحیه جلگه‌ای، مرطوب و کوهستانی، نیمه‌مرطوب و میزان بارندگی در شهرستان سیاهکل حدود 1400 – 1000 میلیمتر است.


دستبافتهای پشمی و تولید سفال از مهمترین صنایع دستی سیاهکل و برنج، جو، توتون، چای، فندق، سیب‌زمینی، گردو و مواد لبنی از مهمترین محصولات این ناحیه است.

دیلمان

“دیلمان” و “اسپیلی” با پیشینه تاریخی خود مهمترین ناحیه شهرستان سیاهکل است، دیلمان در گذشته وسعت بسیاری داشته و از یک ‌طرف به مازندران و از طرف دیگر به قزوین محدود بوده است.
دیلمان فعلی در قرون چهارم و پنجم هجری‌ قمری مقر حکومت دیلمیان و “گیلان” یکی از ولایات آن بوده است اما پس از انقراض خاندان آل‌ بویه و تعرض سرداران محلی این سرزمین وسیع کم‌کم کوچک شده تا امروز که یکی از بخشهای گیلان به ‌شمار می‌آید.
در این ‌خصوص، “مقدسی” در کتاب “احسن التقاسیم” می‌نویسد: “دیلم (دیلمان) دارای پنج کوره (شهرستان) است که از جانب خراسان به قومس (حدود دامغان) محدود شده و گرگان، طبرستان، دیلمان و خزر در میان این نواحی قرار دارد”.

” ابن حوقل” تاریخ نگار دوره سامانیان نیز در کتاب خود می‌نویسد: “ناحیه دیلم شامل سهل و جبل و سرزمینی بوده که از جنوب تا قزوین و طارم و قسمتی از آذربایجان و بخشی از ری، از مشرق تا طبرستان و دیگر نواحی ری، از مغرب تا قسمتی دیگر از آذربایجان و بلاد آران و از شمال به دریای خزر متصل و محدود بوده است”.

سیاهکل به جهت پیشینه پررمز و راز تاریخی‌اش از آثار دیدنی و تاریخی بسیاری برخوردار است، قومیت اهالی شهرستان سیاهکل گیلک است و به زبان گیلکی با لهجه بیه ‌پیش “شرق گیلان” و گویش دیلمی سخن می‌گویند، مذهب رایج این شهرستان شیعه اثنی‌عشری است.

کوه درفک، منطقه سرسبز دیلمان و اسپیلی، آبشار لونک، چشمه آب معدنی لاریخانی، منطقه آغوزی، آبشار بابا ولی، غار اسپهبدان، تی تی کاروانسرا، مناطق باستانی قلعه کوتی، کوه پس و حسنی محله، قلعه کوتول شاه، قلعه دیده بانی، روستای گرماور، حمام تاریخی دیلمان، غار لوعلی (زاگام )، پناهگاه سنگی گیلارکش و شلمان ازجاذبه های گردشگری و تاریخی شهرستان سیاهکل است.

شهر سیاهکل نیزهم اکنون افزون بر 17 هزارنفر جمعیت دارد که در سال 1308 شهرداری در سال 1311 بخشداری و در اواخر سال 1376 فرمانداری در این شهرستان دایر شده است که شهرداری آن پس از تهران و تبریز و انزلی و … جز 10 شهرداری نخست کشور بوده است .

۲ دیدگاه. دیدگاه تازه ای بنویسید

  • […] ۷ . کاروانسرای تی‌ تی + عکس – دالاهو‎۲۹ ژوئن ۲۰۱۵ … کاروانسرای تی‌ تی در سیاهکل بازمانده دوران صفویه است.مسیر و نقشه دسترسی به کاروانسرای تی‌تی از دیلمان به لاهیجان است. این کاروانسرا را تی‌تی …  […]

    پاسخ
  • […] ۷ . کاروانسرای تی‌ تی + عکس – دالاهو‎۲۹ ژوئن ۲۰۱۵ … کاروانسرای تی‌ تی در سیاهکل بازمانده دوران صفویه است.مسیر و نقشه دسترسی به کاروانسرای تی‌تی از دیلمان به لاهیجان است. این کاروانسرا را تی‌تی …  […]

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

اشتراک گذاری مطلب

مطالب مرتبط

فهرست