قلعه و برج گرماور

قلعه و برج گرماور مربوط به پیش از اسلام است و در شهرستان سیاهکل، بخش دیلمان، روستا گرماور واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۵۷۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قلعه گرماور بر فراز کوه بلندی در کنار روستای گرماور قرار گرفته است که این روستا جزء بخش دیلمان از توابع شهرستان سیاهکل می باشد.این قلعه در فاصله 1000متری ضلع غربی روستای گرماور در 58 کبلو متری شهرستان سیاهکل بر فراز کوهی بلند و صخره ای قرار دارد و در ارتفاع 1200متری از سطح دریا قرار دارد. فاصله این قلعه تا روستا که خود بر روی بقایای آثار دوره ساسانی بنا شده و در شمال شرق قرار گرفته، ۳ کیلومتر می باشد. در کنار روستای گرماور و فاصله 3 کیلومتری دهکده تاریخی مربو واقع شده است روستای گرماور در میان دره نسبتا تنگی واقع گشته که در زمین لرزه سال ۶۹ کل روستا ویران شد و ساکنین آن به مکانی در جنوب قلعه و نزدیک کوه نقل مکان کرده اند آب و هوای آن در زمستان ها سرد و نیمه خشک و در تابستان گرم می باشد.

نیما فرید مجتهدی : در بالا‌ی دهکده‌ی «گرماور»  و زیردست دهکده‌ی بزرگ «مُرَبّو» و میان دو رودخانه‌ی «شیه» و «درارو»، قلعه‌ای عظیم و قدیمی بوده است. این قلعه بر پوزه‌ی کوه و بر تل سنگی یک پارچه است. از دهکده‌ی مربّو که به طرف این قلعه سرازیر می‌شویم، قبرستان قدیمی «قیس آباد» -که در جوار این قلعه است- در سمت راست ما قرار می‌گیرد. چون از این راه دسترسی به قلعه آسان است و احتمال می‌رفته است که از این راه قلعه مورد دستبرد قرار گیرد، از قدیم دو خندق کنده و دیواره‌ی کوه را نیز بریده‌اند.خندق‌ها در دل سنگ کنده شده و دیوار بریده نیز عمودی نیست، بلکه متمایل به داخل است تا کوهمالان نتوانند از آن بالا بروند.‌ پهنای خندق نخستین 390 و پهنای خندق دوم 520 سانتیمتر و درازای دیوار بریده شده، سیزده متر و بلندی آن 270 سانتیمتر است.

بناهای قدیمی قلعه از میان رفته بود و از آثار موجود بدون حفاری نمی‌توان طرحی کشید تا وضع بناهای قدیمی را نشان دهد. از آثار قدیمی چهار آب‌انبار بود که قسمت اعظم آن‌ها در دل سنگ کنده شده است. این آب‌انبارها را می توان شاهد صادقی بر آبادانی و عظمت این قلعه‌ی قدیمی دانست. آب انبار اول که در سمت غرب قلعه بود، به درازای 490 و پهنای 230 و بلندی فعلی آن 160 سانتیمتر است. درازای آب انبار دوم، 260، پهنای آن 170 و عمق فعلی آن 70 سانتیمتر است. عمق بدنه‌ی بالا که در دل سنگ کنده شده است، بیشتر است. آب انبار سوم که در جنوب برج خشتی قلعه است به درازای 550 و پهنای 350 و عمق 180 سانتیمتر است. آب انبار چهارم که در جنب غربی آب انبار سوم است به درازای 5 متر و پهنای 250 سانتیمتر و عمق فعلی آن در حدود 200 سانتیمتر است.برج خشتی در طرف جنوب شرقی قلعه بر سر پوزه‌ی کوه و مسلط به رودخانه بنا شده است.

رابینو می‌نویسد: «اما برج خشتی که بر سر تپه و مسلط به رودخانه بنا شده است، به دست سلیم خان، پدربزرگ قاسم خان، هنگامی که در دوران فتحعلی شاه قیام کرد، بنا شده است.» بلندی این برج که امروز به «برج خان» معروف است، 680 سانتیمتر و قطر دایره‌ی آن از داخل، 350 سانتیمتر و قطر دیوار برج 120 سانتیمتر است. بلندی طبقه اول از کف تا زیر تیر 140 سانتیمتر و بلندی طبقه دوم 250 سانتیمتراست. طبقه اول با هفت عدد تیر پوشانده شده است. در طبقه دوم هفت طاقچه به پهنای 80 و بلندی 90 سانتیمتر است. بالای تیرهای پوشش طبقه بالا تخته کوبی داشته است. هشت مزغل در میان جرزهای بین طاقچه ها و هفت مزغل در وسط هر طاقچه در طبقه دوم دیده می شود. طبقه پایین و بالا، هر یک دری به پهنای یک متر داشته است.قسمتی از بنیاد برج و دیوار طبقه پایین آن از سنگ است. بلندی این قسمت بالغ بر 300 سانتیمتر است.

کوش تله گرماور بر بالای کوهی، سنگی منفرد، نزدیک قلعه اصلی گرماور و طرف چپ آب رودخانه، آثار حوض سنگی و بنایی دیده می شود که ظاهراً برج دیده‌بانی بوده است. درازای حوض این قلعه کوچک 115 و پهنای آن 93 و گودی آن 150 سانتیمتر است. راه رسیدن به این حوض بسیار سخت و خطرناک است. با کندن نهرهایی در سنگ، آب رودخانه شیه، مشهور به «ملک دره» را به قلعه آورده اند.

 

۲ دیدگاه. دیدگاه تازه ای بنویسید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

اشتراک گذاری مطلب

مطالب مرتبط

فهرست